| NEUROFEEDBACK NEDİR?
Doğada, kendini en iyi şekilde adapte edebilen ve elastikiyet özelliğine sahip yapı insan beynidir. Beyin milyarlarca nörondan oluşur ve bu nöronların arasındaki kimyasal ve elektriksel değişmeler duygularımızı, algılarımızı, düşüncelerimizi ve davranışlarımızı etkiler. İnsan doğumdan itibaren bir öğrenme yöntemi olarak çevresinden geribildirim alır. Bilim dünyası beyin dalgalarının işleyişinin geribildirim yöntemi ile yeniden düzenlenebileceğini kanıtlamıştır. Bilgisayardan alınan görsel ve işitsel geribildirim yöntemi ile beyin dalgalarının işlevsel bir şekilde çalışmasını sağlayan bu yöntem EEG biofeedback ya da neurofeedback olarak bilinmektedir. Başın belirli bölgelerine ve kulaklara elektrotlar takılmak suretiyle bireyin beyin dalgalarının sayısal verilerine ulaşılır. Bu dalgaların olması gereken değerleri araştırmalarla belirlenmiştir. Böylece ilk değerlendirme sonucu değiştirilmesi beklenen dalgalar tespit edilir. İlerleyen nöroterapi seanslarında bu değerler göz önüne alınarak çalışılmaktadır. Beynimizin bize kazandırdığı kişisel farklılar sebebiyle; uygulama yapılan bölgeler ve uygulamaların içerikleri değişmektedir.
Neurofeedback yöntemi QEEG (quantitative electroenchephalogram) denilen yüksek teknolojili cihaz ile uygulanır. Neurofeedback seansları boyunca kişi zihinsel performans göstererek öğrenme sürecinde aktif bir rol oynar. Nöroterapi sırasında bireye dışarıdan herhangi bir ışık, elektrik vb. bir müdahale yoktur. Neurofeedback yönteminin temeli edimsel koşullamaya dayanmaktadır. Bu sebeple; seanslar devamlılık gerektimektedir. Ayrıca, kişisel farklılıklar ve beyin yapısındaki değişkenlerden dolayı seans sayıları da farklılık göstermektedir.
EEG biofeedback cihazları FDA (Food and Drug Administration) tarafından sağlık ekipmanı olarak onaylanmıştır. Neurofeedback alanında çalışmalar Harvard Üniversitesi ve Boston Çocuk Hastanesi gibi önemli üniversite ve merkezlerde yapılmaktadır. Aynı zamanda NASA tarafından astronotların konsantrasyon ve bilişsel süreçlerini geliştirmek için kullanılmıştır.
Bunların yanı sıra bu alan, The International Society for Neurofeedback & Research (ISNR), The Biofeedback Certification International Alliance (BCIA) ve The Association for Applied Psychophysiology and Biofeedback (AAPB) gibi bazı uluslararası kuruluşlar tarafından bilimsel çalışmalar ile desteklenmektedir. Türkiye'de ise Biofeedback, Neurofeedback, Psikiyatride QEEG ve ERP Kullanımı Derneği bulunmaktadır. Neurofeedback yöntemi ile kazanılan bu becerinin kalıcı olması ve ilaçsız bir uygulama olması sebebiyle; dünyada ve ülkemizde artan bir tercih grafiği göstermektedir.
BIOFEEDBACK NEDİR?
Biofeedback; bireyin kalp atış hızı, kan basıncı, kas gerginliği ve deri sıcaklığı gibi normal koşullar altında istemsiz oluşan fiziksel aktivitelerini ekran üzerinde görerek ve farkındalık kazanarak kontrol altına almasını sağlayan bir tekniktir. Biofeedback de tıpkı neurofeedback gibi teknoloji yardımıyla yapılıyor olup, kullanılan ekipmanları farklılık göstermektedir. Ayrıca bu yöntem ile kişi doğru nefes almayı, yapılan nefes egzersizleri ile öğrenebilir. Nefes egzersizleri stres, panik atak, kaygı ve astım gibi olumsuz koşullarla başa çıkabilmek için ciddi bir önem taşımaktadır. |
